Dealer aansprakelijk voor slecht onderhoud aan melkrobot

07 januari 2019  | Agrarisch recht  | Annemijn Dijkstra

De rechtbank Gelderland, locatie Zutphen, oordeelde op 5 december 2018 dat een landbouwmechanisatiebedrijf op diverse punten steken heeft laten vallen bij het installeren van een melkrobot en het verrichten van service en onderhoud daaraan. Zij is daarom aansprakelijk voor de schade die de veehouder als gevolg daarvan leed.

Wat was er aan de hand? Toen de veehouder in 2011 besloot om een nieuwe, hypermoderne ligboxenstal te bouwen, is tussen hem en het landbouwmechanisatiebedrijf onderhandeld over de inrichting van die nieuwe stal. Uiteindelijk bestelde de veehouder niet alleen een volautomatisch melksysteem (melkrobot) met drie boxen, maar ook een voerrobot, mestrobot en stalinrichting inclusief montage. Bovendien werd afgesproken dat het onderhoud aan de melkrobot verricht zou worden door het landbouwmechanisatiebedrijf op basis van het meest uitgebreide servicecontract.

Uiteindelijk is de melkrobot op 10 december 2013 in gebruik genomen.

Vervuiling melkstroomsensoren door ontbreken zeefjes

Vanaf maart 2014 begon het celgetal in de melk sterker te stijgen en kregen diverse koeien uierontstekingen. Vanaf eind april 2014 nam het aantal gevallen van uierontsteking drastisch toe, waarna de problemen hun hoogtepunt bereikten begin juni 2014. Op dat moment kampte meer dan één derde deel van de koeien bij de boer met zeer ernstig uierontsteking. Die ontstekingen waren zo heftig dat zij geregeld leidden tot het ‘springen’ van uiers door de vele druk die erop stond. Uiteindelijk heeft de boer hierdoor zo’n 17 koeien verloren. Onnodig te zeggen dat deze dramatische gebeurtenissen een enorme impact hadden op de psychische staat van de boer.

Ondertussen kwam de dealer nog regelmatig op het bedrijf. Niet alleen monteurs, maar ook in de persoon van de directeur. Steeds heeft de veehouder melding gemaakt van de vele ernstige gevallen van uierontsteking en dat hij vermoedde dat de oorzaak van de problemen gelegen was in de melkrobot. De dealer wimpelde dit echter af, terwijl de veehouder druk bezig was om andere mogelijke oorzaken uit te sluiten.

Begin juni 2014 constateerde de veehouder dat volgens de data van de melkrobot een koe volledig leeggemolken zou zijn, maar dat dit in werkelijkheid niet het geval was. Toen bleek dat de melkstroomsensoren vervuild waren, zodat de melkstroom niet (goed) gesignaleerd werd. Als gevolg hiervan werden melkbeurten vroegtijdig gestaakt of werd door de computer niet opgemerkt dat een koe niet goed aangesloten was, zodat koeien niet (goed) leeggemolken werden. De sensoren zijn toen gereinigd en er zijn zeefjes geplaatst voor de melkstroomsensoren om te voorkomen dat de sensoren opnieuw vervuild raakten. Daarmee was het probleem opgelost.

De dealer erkent dat de problemen voorkomen hadden kunnen worden als zij de zeefjes al bij installatie en montage van de melkrobot geplaatst had. Die zeefjes zouden echter niet standaard geleverd worden, maar slechts een ‘extra optie’ zijn.

De rechter neemt het de dealer kwalijk dat zij niet al voorafgaand aan de plaatsing van de robot aan de veehouder voorgesteld heeft om zeefjes te plaatsen en dat zij pas in juni 2014 de zeefjes alsnog geplaatst heeft. Dit terwijl in de offerte van de desbetreffende melkrobot expliciet vermeld werd dat een goede uiergezondheid verzekerd was. Daarbij komt nog dat de dealer op 23 april 2014 de eerste reguliere onderhoudsbeurt uitgevoerd heeft en daarbij niet gezien heeft dat de melkstroomsensoren vervuild waren, ondanks alle uiergezondheidsproblemen die zich op dat moment voordeden en het feit dat volgens de onderhoudsvoorschriften van de fabrikant de sensoren gecontroleerd hadden moeten worden.

Versleten slangetje

In augustus 2014 nam het aantal uierontstekingen weer toe. Er bleek lucht in het slangetje te zitten dat zorgt voor de toevoer van ontsmettingsmiddel (Romit) om de uiers te reinigen. De veehouder zag dit en wees de onderhoudsmonteur hierop, waarna bleek dat het slangetje compleet versleten (en dus lek) was als gevolg waarvan het reinigingsmiddel niet goed aangezogen werd. Na het vervangen van dit slangetje nam het aantal uierontstekingen af. De dealer werd verweten het slangetje niet op tijd vervangen te hebben, terwijl er een maand eerder nog een onderhoudsbeurt uitgevoerd was.

Eind september 2014 was weer sprake van een toename van het aantal uierontstekingen. Het kapje van het Romit pompje bleek niet goed teruggeplaatst door de servicemonteur nadat hij het Romit slangetje vervangen had zodat opnieuw lucht gelekt werd. Nadat dit verholpen werd, nam het aantal uierontstekingen definitief af.

Als gevolg van dit alles heeft de boer zo’n 13 koeien moeten afvoeren.

Volgens de dealer was het slangetje vervangen conform de onderhoudsvoorschriften en had de boer eerder moeten merken dat het slangetje versleten was. De rechter ging hier niet in mee. Daarbij was van belang dat de dealer geen logboek bijhield zodat niet gecontroleerd kon worden wanneer het bewuste slangetje voor het laatst vervangen was. De rechter oordeelt uiteindelijk dat de dealer tekortgeschoten is in het vereiste onderhoud door niet tijdig het Romit slangetje te vervangen. Het kon de boer niet verweten worden dat pas na twee weken opgemerkt werd dat het slangetje versleten was.

Niet afgeslepen draadeinden

Naast dit alles kampte een groot deel van de melkkoeien met klauwproblemen. Die problemen bleken veroorzaakt te worden doordat bij het verleggen van de route van de mestrobot, balken op de stalvloer verplaatst waren en de monteur daarbij vergeten was de draadeinden van de bevestigingsmoeren af te slijpen. Zodoende konden de melkkoeien steeds, wanneer zij uit de melkrobot kwamen, op de uitstekende draadeinden stappen met ernstige klauwproblemen tot gevolg. Die uitstekende draadeinden waren niet zichtbaar door de gebrekkige werking van de, eveneens door de dealer geleverde, mestrobot die steeds de zijkanten vol smeerde. Uiteindelijk liep zo’n 60% van het koppel kreupel en heeft de boer 10 koeien moeten afvoeren.

De rechter oordeelt dat de dealer aansprakelijk is voor het grootste deel van deze schade omdat het verplichting van de dealer was om de werkzaamheden zorgvuldig uit te voeren.

Kleppenblokken

In de zomer van 2016 ontdekte de dealer tijdens het uitvoeren van een onderhoudsbeurt dat een kleppenblok gescheurd was, zodat sprake was van een lager vacuüm (er werd lucht gelekt) en de koeien wederom niet goed leeggemolken werden. In plaats van dit direct te melden aan de veehouder (zoals had gemoeten i.v.m. de gezondheidsrisico’s), kwam zij pas anderhalve maand later terug om dit kleppenblok te vervangen. Pas toen lichtte zij de veehouder in, die inmiddels al weer geruime tijd te maken had met ernstige gevallen van uierontsteking. Toen de boer vervolgens ook de andere twee kleppenblokken controleerde, kwam hij erachter dat ook die gescheurd waren (in één zat zelfs een gat). De dealer had dit niet gezien, terwijl zij die kleppenblokken volgens de onderhoudsvoorschriften had moeten controleren. Uiteindelijk heeft ook dit de boer de nodige koeien gekost.

Geoordeeld werd door de rechter dat, aangezien de dealer moet instaan voor de deugdelijkheid van de door haar aan de boer geleverde zaken, het feit dat de kleppenblokken al na relatief korte tijd na ingebruikname van de melkrobot scheurden, voor haar rekening en risico komt.

Eigen schuld van de boer

De dealer voerde nog aan dat de gezondheidstoestand van de koeien te wensen over zou hebben gelaten toen zij de stal betraden, maar de rechter ging daar niet in mee.

Conclusie rechtbank

De rechtbank komt uiteindelijk tot de conclusie dat de dealer aansprakelijk is voor de door de boer geleden schade, zij het dat deze aansprakelijkheid op grond van algemene voorwaarden beperkt wordt tot de directe schade, dat is de vermogensschade die direct wordt veroorzaakt door de schadeveroorzakende gebeurtenissen. Het is nu aan de veehouder om die directe schade te laten berekenen door een schade-expert, waarna de dealer daarop mag reageren.

Meer weten? De uitspraak is (geanonimiseerd) gepubliceerd (http://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ECLI:NL:RBGEL:2018:5170) of neem contact op met mr. Annemijn Dijkstra (adijkstra@gvk-advocaten.nl of 088 888 66 50).

Contact

Utrecht

Wolter Heukelslaan 74
3581 SV
Utrecht

030 - 231 66 31

utrecht@gvk-advocaten.nl

lees meer

IJsselstein

Utrechtsestraat 5
3401 CS
IJsselstein

030 - 688 68 68

ijsselstein@gvk-advocaten.nl

lees meer

Zwolle

Zwartewaterallee 14
8031 DX
Zwolle

088 - 888 66 50

zwolle@gvk-advocaten.nl

lees meer